Lernumgebungen

Aus ProgrammingWiki

Inhaltsverzeichnis

Übersicht über Lernumgebungen für den Einstieg ins Programmieren.

Kriterien

Im nachfolgenden PDF finden Sie eine Übersicht über die hier verwendeten Kriterien. Programmierumgebungen_2015.pdf In den folgenden PowerPoint-Folien werden die verwendeten Kriterien an Beispielen gezeigt: ProgrammingToolsFor_Kids.pdf

Repräsentationskriterium

Welche Repräsentationsform(en) bietet die Lernumgebung? Handelt es sich um eine enaktive oder simulierte Umgebung?

1Repräsentationskriterium1.png 2Repräsentationskriterium2.png 3Repräsentationskriterium3.png 4Repräsentationskriterium4.png

Interaktivitätskriterium

Runtime-Interaktivität - kann das Programm durch externe Aktionen in seiner Abarbeitung beeinflusst werden. Wartet das Programm ggf. auf Umwelt-Ereignisse über Sensoren?

1Interaktivitätskriterium1.png 2Interaktivitätskriterium2.png 3Interaktivitätskriterium3.png

Koordinationskriterium

Wird ein einzelner Roboter (oder Objekt) programmiert, in dessen Rolle man sich als Lernender selbst hineinversetzen kann oder werden mehrere Objekte programmiert, die sich gegenseitig beeinflussen können.

1Koordinationskriterium1.png 2Koordinationskriterium2.png

Ausführungskriterium

Wie wird programmiert - eher imperativ oder eher ereignis-basiert?

1Ausführungskriterium1.png 2Ausführungskriterium2.png 3Ausführungskriterium3.png 4Ausführungskriterium4.png

Notationskriterium

Die Darstellung eines Programms (Quellcode) lässt sich auf unterschiedliche Arten realisieren. Die meisten Lernumgebungen verwenden eine visuelle Darstellung mit Icons/Bildern oder vordefinierten Blockbausteinen. Einige Lernumgebungen verwenden klassischen Quelltext.

1Notationskriterium1.png 2Notationskriterium2.png 3Notationskriterium3.png 4Notationskriterium4.png

Didaktisierungskriterium

Die meisten Lernumgebungen sind als universelle Werkzeuge konzipiert, bei denen die Lehrperson eigene Aufgabenstellungen oder vorhandenes Aufgabenmaterial nutzen kann. Einige Lernumgebungen bieten hingegen nur vordefinierte Aufgaben / Spiellevel, die mit automatisiertem Feedback die selbstständige Bearbeitung durch die Lernenden ermöglichen.

1Didaktisierungskriterium1.png 2Didaktisierungskriterium2.png

Mächtigkeitskriterium

Lernumgebungen verwenden in der Regel eingeschränkte Programmiersprachen, mit denen nur bestimmte Programmierkonzepte aufgezeigt werden können. Für den Einstieg ins Programmieren wurde die folgenden 7 Konzepte ausgewählt:

  • Mächtigkeitskriterium0.png Sequenz (hintereinander auszuführende Programmanweisungen)
  • Mächtigkeitskriterium1.png Bedingte Anweisung (IF Bedingung THEN Anweisung) / Verzweigung (IF THEN ELSE)
  • Mächtigkeitskriterium2.png Wiederholung (Schleife)
  • Mächtigkeitskriterium3.png Prozeduren / Unterprogramme
  • Mächtigkeitskriterium4.png Rekursion
  • Mächtigkeitskriterium5.png Variablen
  • Mächtigkeitskriterium6.png Datentypen
  • Mächtigkeitskriterium7.png Objektorientierung

Lernumgebungen

Die folgende Tabelle zeigt exemplarisch, wie die Kriterien angewendet werden können. Es besteht kein Anspruch auf Vollständigkeit oder einer trennscharfen Einordnung. Einige Lernumgebungen bieten Erweiterungen oder Zusätze und könnten unter deren Berücksichtigung entsprechend anders eingeordnet werden. Die Stufenempfehlungen basieren auf den Annahmen: Grundschule = 1-4 Klasse, Sekundarstufe I = 5-10 Klasse, Sekundarstufe II = 11-13 Klasse.

LernumgebungRepräsentation
Interaktivität
Koordination
Ausführung
Notation
Didaktisierung
MächtigkeitStufenempfehlung
AgentCubes4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png4Ausführungskriterium4.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe
Bee-Bot1Repräsentationskriterium1.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png1Notationskriterium1.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
Blue-Bot2Repräsentationskriterium2.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png1Notationskriterium1.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
Cargo-Bot4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
Code.org4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png3Notationskriterium3.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I + II
Codecombat.com4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png4Notationskriterium4.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
CodeMonkey4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png4Notationskriterium4.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I
Daisy the dinosaur4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png2Ausführungskriterium2.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
Dash & Dot2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png2Ausführungskriterium2.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
Hopscotch4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png2Ausführungskriterium2.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
Kara4Repräsentationskriterium4.png3Interaktivitätskriterium3.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
KIBO1Repräsentationskriterium1.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule
Kodable4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule
Kodu4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png4Ausführungskriterium4.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
Lego WeDo2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png3Ausführungskriterium3.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I
Lego Mindstorms2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png3Ausführungskriterium3.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
Lightbot4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
MakeyMakey2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png3Ausführungskriterium3.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
MultiKara4Repräsentationskriterium4.png3Interaktivitätskriterium3.png2Koordinationskriterium2.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe II
Ozobot1Repräsentationskriterium1.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
Primo.io1Repräsentationskriterium1.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten
ProBot1Repräsentationskriterium1.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png2Ausführungskriterium2.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
ProgrammingWiki.de4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png2Koordinationskriterium2.png1Ausführungskriterium1.png4Notationskriterium4.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe II
Puzzlets3Repräsentationskriterium3.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
Roamer Too1Repräsentationskriterium1.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png1Notationskriterium1.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
RoboWunderkind2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngKindergarten / Grundschule
RoboZZle4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png2Notationskriterium2.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
Run Marco4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png3Notationskriterium3.png1Didaktisierungskriterium1.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I
Scratch4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png3Ausführungskriterium3.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I + II
ScratchJR4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png2Ausführungskriterium2.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule
Snap!4Repräsentationskriterium4.png2Interaktivitätskriterium2.png2Koordinationskriterium2.png3Ausführungskriterium3.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
Sphero SPRK2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png2Ausführungskriterium2.png3Notationskriterium3.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I + II
Thymio II2Repräsentationskriterium2.png2Interaktivitätskriterium2.png1Koordinationskriterium1.png4Ausführungskriterium4.png2Notationskriterium2.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngGrundschule / Sekundarstufe I + II
XLogo4Repräsentationskriterium4.png1Interaktivitätskriterium1.png1Koordinationskriterium1.png1Ausführungskriterium1.png4Notationskriterium4.png2Didaktisierungskriterium2.pngMächtigkeitskriterium0.pngMächtigkeitskriterium1.pngMächtigkeitskriterium2.pngMächtigkeitskriterium3.pngMächtigkeitskriterium4.pngMächtigkeitskriterium5.pngMächtigkeitskriterium6.pngMächtigkeitskriterium7.pngSekundarstufe I